Kinh tế thế giới sẽ rơi vào suy thoái nếu Hoa Kỳ...

Kinh tế thế giới sẽ rơi vào suy thoái nếu Hoa Kỳ kích động chiến tranh thương mại

75
0
SHARE

Ngày 22 tháng 3 năm 2018, Tổng thống Hoa Kỳ đã ký một biên bản thông báo việc cân nhắc áp thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Trung Quốc và hạn chế Trung Quốc trong việc đầu tư vào các công ty trong nước về các lĩnh vực công nghiệp hoặc công nghệ được coi là quan trọng đối với Hoa Kỳ. Đây là một trong những hành động theo chủ nghĩa bảo hộ thương mại tiếp theo được Hoa Kỳ đưa ra. Biên bản này không mang tính chất thực thi về việc áp thuế mà để chị đạo trực tiếp cho Văn Phòng đại diện Thương mại Hoa Kỳ trong việc xem xét có nên đưa ra thêm bất cứ hành động nào hay không, kể cả việc tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Hoa Kỳ. Ngoài ra, Văn phòng đại diện Thương mại cũng cần phải lập danh mục các mặt hàng (ban đầu là khoảng 1.300 mặt hàng) dự kiến sẽ bị áp thuế nhập khẩu mới. Ngoài ra, biên bản này cũng khởi xướng một quy trình giải quyết tranh chấp với Trung Quốc theo WTO và khi đó cả hai bên sẽ có thời gian khoảng 60 ngày để tìm kiếm được tiếng nói chung.

Bộ Thương mại Trung Quốc ngay lập tức đáp trả bằng việc tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế 15% đối với 120 mặt hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ, bao gồm cả: trái cây tươi, hoa quả khô, các loại hạt, rượu vang, nhân sâm và ống thép với giá trị thương mại hàng năm xấp xỉ 1 tỷ USD. Bên cạnh đó, Trung Quốc sẽ áp mức thuế 25% đối với 8 mặt hàng, trong đó có: thịt lợn và nhôm tái chế với giá trị thương mại hàng năm khoảng 2 tỷ USD. Ngoài ra, Trung Quốc cũng sẽ xóa bỏ những ưu đãi hiện tại đối với thép và nhôm của Hoa Kỳ.

Ngay sau đó, hai bên liên tiếp đưa ra các tuyên bố đáp trả ngày càng leo thang.

Hoa Kỳ thông báo việc áp đặt thuế xuất 25% đối với thép và 10% đối với nhôm nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, ngoại trừ Ốt-xtrây-li-a, Liên minh Châu Âu, Hàn Quốc, Canada, Mexico, Argentina và Brazil (thay vì bị áp thuế suất mới thì những nước này sẽ bị áp dụng hạn ngạch khi xuất khẩu thép vào Hoa Kỳ) kể từ ngày 23/03/2018. Việc áp dụng các loại thuế này đã được chứng minh với lý do thép và nhôm nhập khẩu vào Hoa Kỳ với khối lượng lớn có thể đe dọa đến an ninh quốc gia.

Việc Hoa Kỳ áp dụng mức thuế mới được cho là “không công bằng” đối với các quốc gia khác, nhiều khả năng không chỉ Trung Quốc và một số nước khác cũng sẽ có những hành động trả đũa Hoa Kỳ.

Gần đây, Cơ quan kiểm toán KPMG ở Ốt-xtrây-li-a đã công bố mô hình phân tích dự báo các ảnh hưởng đối với kinh tế thế giới trong trường hợp chiến tranh thương mại toàn cầu có thể xảy ra, do quyết định tăng thuế nhập khẩu nhôm, thép mà Hoa Kỳ vừa tuyên bố áp dụng. KPMG đã đưa ra 4 kịch bản về các giả thuyết trả đũa thương mại để phân tích những tác động đối với mức tăng trưởng kinh tế các nước, bao gồm:

  • Kịch bản 1a: Tăng 5% thuế suất đối với hàng hóa sản xuất nhập khẩu từ tất cả các nước.
  • Kịch bản 1b: Tăng 5% thuế suất đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các nước.
  • Kịch bản 2a: Tăng 10% thuế suất đối với hàng hóa sản xuất nhập khẩu từ tất cả các nước.
  • Kịch bản 2b: Tăng 10% thuế suất đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các nước.
Bảng 1

Ước tính tác động đối với mức tăng trưởng GDP thực từ các kịch bản

  Mức tăng trưởng GDP thực (ước tính) Mức tăng trưởng GDP thực theo kịch bản 1a Mức tăng trưởng GDP thực theo kịch bản 1b Mức tăng trưởng GDP thực theo kịch bản 2a Mức tăng trưởng GDP thực theo kịch bản 2b
Ốt-xtrây-li-a 2,2% 1,4% 1,2% 0,6% 0,3%
Trung Quốc 6,8% 6,2% 5,7% 5,7% 4,5%
Nhật Bản 1,5% 0,7% 0,2% 0,0% -1,2%
Canada 3,0% -0,4% -0,6% -3,8% -4,2%
Hoa Kỳ 2,2% 1,8% 1,6% 1,6% 1,1%
Mexico 2,1% 0,7% 0,7% -0,7% -0,7%
EU27 2,3% -0,7% -1,1% -3,6% -4,4%
Anh 1,7% -0,4% -0,7% -2,5% -3,0%
Thế giới 3.7% 2.4% 2.0% 1.0% 0.4%
Nguồn:  KPMG Economics

 

Bảng 1 trình bày các tác động đối với GDP của từng khu vực và quốc gia khác nhau. KPMG đã đưa ra các chỉ số ước tính của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) về sự tăng trưởng GDP thực năm 2017 của các quốc gia và sự thay đổi của các chỉ số này theo từng kịch bản.

Nếu tất cả các nước còn lại trả đũa Hoa Kỳ bằng việc tăng thuế 5% đối với tất cả hàng hóa sản xuất nhập khẩu (theo kịch bản 1a) thì mức tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu sẽ giảm 1,3%. Mặc dù đây là kịch bản khả dĩ nhất trong 4 kịch bản nhưng nó vẫn sẽ có những tác động nhất định đối với các nền kinh tế đang bước vào một cuộc suy thoái như EU, UK và Canada. Kịch bản này cho thấy mức tăng trưởng kinh tế của Ốt-xtrây-li-a sẽ bị giảm 0,8%, tương đương khoảng 15 tỷ AUD và mất 130.000 việc làm. Tuy nhiên, nền kinh tế toàn cầu có thể thoát khỏi sự suy thoái nhờ mức tăng trưởng GDP thực nhanh chóng từ các nền kinh tế lớn đang nổi lên như Trung Quốc và Ấn Độ.

Nếu các nước tăng 5% thuế suất đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các nước (theo kịch bản 1b) thì mức tăng trưởng GDP của Ốt-xtrây-li-a sẽ bị giảm 1%, tương đương với 18 tỷ AUD và và mất 150.000 việc làm. Trong trường hợp sự trả đũa từ các nước mạnh mẽ hơn như việc tăng 10% thuế suất đối với hàng hóa nhập khẩu (theo kịch bản 2) thì sẽ gây ra tác động tiêu cực gấp hai lần. Nếu theo kịch bản 2a thì mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ bị giảm tới 2,7% và đẩy nền kinh tế thế giới vào suy thoái. Trong trường hợp theo kịch bản 2b thì nền kinh tế thế giới sẽ rơi vào một cuộc suy thoái nghiêm trọng, tương tự như cuộc suy thoái toàn cầu năm 2009, mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm tới 3,3%. Và khi đó, GDP của Ốt-xtrây-li-a sẽ giảm tới 35 tỷ AUD và giảm khoảng 285.000 việc làm. So với cuộc đại khủng hoảng năm 2009 thì nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ mất nhiều thời gian để phục hồi hơn do mức độ bảo hộ cao theo kịch bản 2b.

Có thể thấy rằng việc Hoa Kỳ áp thuế nhập khẩu mới đối với thép và nhôm cũng giống như việc đưa ra một chiến lược thay đổi mới mang tính cá nhân bất chấp việc thế giới đang hoạt động theo chiều hướng cùng có lợi dựa trên chiến lược “cùng hợp tác”

Bảng 2

Độ co dãn của mức tăng trưởng GDP theo quốc gia / khu vực đối với từng kịch bản

  Kịch bản 1a Kịch bản 1b Kịch bản 2a Kịch bản 2b
Ốt-xtrây-li-a -2,0% -1,7% -2,8% -1,6%
Trung Quốc -1,5% -1,8% -1,8% -1,9%
Nhật Bản -2,0% -2,3% -2,5% -2,3%
Canada -8,5% -6,0% -11,3% -6,0%
USA 1,0% 1,0% 1,0% 1,0%
Mexico -3,5% -2,3% -4,7% -2,3%
EU27 -7,5% -5,7% -9,8% -5,6%
UK -5,3% -4,0% -7,0% -3,9%
Thế giới -3,3% -2,8% -4,3% -2,8%
Nguồn:  KPMG Economics

 

Từ bảng 2 có thể thấy trong khi Hoa Kỳ có mức co dãn về tăng trưởng GDP thấp nhất đối với chủ nghĩa bảo hộ thương mại thì Canada và EU lại phải chịu tác động nhiều nhất dù bất cứ kịch bản nào xảy ra. Ví dụ, trong trường hợp xảy ra kịch bản khả dĩ nhất 1a xảy ra thì mức tăng trưởng GDP của Hoa Kỳ chỉ giảm 1%, trong khi Canada và EU giảm lần lượt là 8,5% và 7,5%, đối với Ốt-xtrây-li-a thì mức tăng trưởng GDP giảm khoảng 2%.

Ngoài ra, theo phân tích của KPMG, nếu chiến tranh thương mại toàn cầu xảy ra, kinh tế thế giới sẽ phải mất nhiều thời gian để hồi phục, lâu hơn cả giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu trước đây, kéo theo hệ lụy các nước gia tăng bảo hộ nền kinh tế riêng.

Các nhà phân tích cho rằng mặc dù căng thẳng đã gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, song sự đối đầu vẫn chưa dẫn tới một cuộc chiến tranh thương mại, do các hành động đáp trả lẫn nhau mới chỉ dừng lại ở những sản phẩm cụ thể.

Giới quan sát Trung Quốc nhận định mặc dù Tổng thống Donald Trump tuyên bố đánh thuế cao đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc song chưa thể thực hiện ngay lập tức bởi sau khi ông ký sắc lệnh liên quan, Văn phòng Đại diện thương mại Hoa Kỳ sẽ có 15 ngày để liệt kê các danh mục hàng hóa bị đánh thuế.

Sau khi đưa ra danh sách sơ bộ, thông thường sẽ có ít nhất 30 ngày và Văn phòng Thương mại Hoa Kỳ sẽ có 60 ngày để lấy ý kiến người dân Hoa Kỳ, sau đó mới công bố danh sách cuối cùng.

Như vậy, ít nhất vẫn còn hơn 2 tháng để hai bên hòa hoãn. Trong thời gian này, thái độ của hai nước Trung Quốc, Hoa Kỳ, các nước trên thế giới và giới doanh nhân Hoa Kỳ đều có thể trở thành mấu chốt tác động tới nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại toàn diện giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ./.

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY